Sơn Bị Bong Tróc Từng Mảng: Chẩn Đoán Theo Lớp Và Cách Xử Lý

Tóm tắt nhanh: Sơn bị bong tróc từng mảng là khi màng sơn mất bám dính và tách khỏi bề mặt thành từng mảng lớn. Muốn sửa đúng, phải xác định màng sơn tách ra ở lớp nào: giữa tường và lớp trét, giữa bột trét và lớp lót, giữa lớp lót và lớp phủ, hay giữa sơn mới và sơn cũ. Mỗi vị trí tách lớp ứng với một nhóm nguyên nhân riêng như ẩm, kiềm, bụi bẩn, bột trét yếu hay bề mặt bóng chưa xử lý. Chẩn đoán theo lớp giúp xử lý tận gốc, tránh sơn lại rồi lại bong.

Mảng sơn ở chân tường, trần nhà vệ sinh hay mặt tiền bỗng bong ra từng tấm, lấy tay gỡ nhẹ là rơi cả mảng. Nhiều chủ nhà chọn cách cạo chỗ bong rồi dặm lại, nhưng chỉ vài tháng sau mép vết dặm lại tiếp tục bong rộng ra.

Lý do là phần lớn trường hợp chỉ xử lý triệu chứng mà chưa tìm đúng lớp bị hỏng. Nếu lỗi nằm ở lớp bột trét hoặc do ẩm từ bên trong tường, thì sơn mới tốt đến đâu cũng sẽ bong theo. Bài viết này hướng dẫn cách chẩn đoán sơn bị bong tróc theo lớp, phương pháp mà đội kỹ thuật Sơn Bảy Màu dùng khi khảo sát công trình, để anh chị biết chính xác cần sửa ở đâu.

Ảnh minh họa: Unsplash

Bong tróc khác phồng rộp và phấn hóa thế nào

Ba hiện tượng này hay bị gọi chung là "sơn hỏng", nhưng bản chất khác nhau:

• Bong tróc: màng sơn tách khỏi nền thành mảng, mép bong sắc, có thể cong lên. Đây là lỗi bám dính.
• Phồng rộp: màng sơn còn nguyên nhưng phồng lên thành bọng, bên trong có nước hoặc hơi. Phồng rộp lâu ngày có thể vỡ ra thành bong tróc. Chi tiết xem bài tường bị phồng rộp sau mùa mưa.
• Phấn hóa: bề mặt sơn ra bột như phấn khi quệt tay, màng sơn mỏng dần chứ không tách mảng.

Cách xác định sơn bong ở lớp nào

Đây là bước quan trọng nhất. Anh chị có thể tự làm với vài dụng cụ đơn giản: dao rọc giấy, băng keo giấy loại dính tốt, đèn pin và nếu có thì máy đo độ ẩm.

1. Nhìn mặt sau mảng sơn bong: nhặt một mảng bong, lật mặt sau. Nếu mặt sau dính lớp bột trắng mịn, lớp bột trét đã bị kéo theo. Nếu mặt sau trơn, sạch, sơn tách ngay trên bề mặt lớp dưới.
2. Nhìn chỗ tường vừa bong: bề mặt còn lại là vữa xám, bột trét trắng, hay một lớp sơn màu khác (sơn cũ).
3. Thử băng keo ở vùng chưa bong: dùng dao rạch lưới ô nhỏ trên màng sơn, dán băng keo, miết chặt rồi giật nhanh. Đây là cách làm đơn giản hóa của phép thử cắt ô (cross-cut). Nếu nhiều ô bị kéo theo, độ bám dính của cả mảng tường đang yếu, phạm vi xử lý phải rộng hơn chỗ đang bong.
4. Đo độ ẩm: máy Protimeter giúp phát hiện vùng tường ẩm. Vùng bong trùng với vùng ẩm thì nguyên nhân gốc thường là thấm.

Bảng chẩn đoán bong tróc theo lớp

Vị trí tách lớp	Dấu hiệu nhận biết	Nguyên nhân thường gặp	Hướng xử lý
Giữa vữa và lớp bột trét	Mảng bong có cả bột trét, lộ vữa xám	Tường ẩm, kiềm cao, vữa bụi bẩn, bả lên tường chưa khô	Chống thấm, chờ khô, làm sạch, trét lại
Trong lớp bột trét	Bột trét vỡ vụn, quệt tay ra bột	Bột trét kém, sai loại, pha sai tỷ lệ, trét dày, chà nhám quá mức	Cạo bỏ hết bột yếu, trét lại bột đúng loại
Giữa bột trét và lớp lót, phủ	Mặt sau mảng sơn có bụi trắng mịn	Không hút sạch bụi sau khi chà nhám, bỏ qua lớp lót	Làm sạch bụi, sơn lót đúng hệ
Giữa sơn mới và sơn cũ	Lộ lớp sơn cũ khác màu, bề mặt cũ còn bóng	Sơn đè lên sơn bóng không xả nhám, sơn nước đè sơn dầu, bề mặt cũ phấn hóa, dính dầu mỡ	Xả nhám, tẩy dầu, dùng lót phù hợp hoặc cạo bỏ sơn cũ
Giữa các lớp phủ	Lớp phủ trên tách khỏi lớp phủ dưới	Sơn lớp sau khi lớp trước bẩn, sơn quá lâu sau lớp trước với một số hệ sơn, nhiễm bẩn	Làm sạch, xả nhám nhẹ, sơn lại theo TDS

Các nguyên nhân gốc thường gặp tại công trình

Ẩm và thấm

Đây là nguyên nhân số một ở chân tường, tường giáp nhà vệ sinh, tường giáp nhà bên cạnh và trần dưới sân thượng. Nước đi qua tường mang theo muối và kiềm, đẩy màng sơn ra từ phía sau. Nếu không chặn được nguồn nước, mọi lớp sơn mới đều sẽ bong lại. Trường hợp này cần xử lý bằng sơn chống thấm hoặc giải pháp chống thấm phù hợp trước.

Kiềm từ xi măng

Tường mới trát có độ kiềm cao. Sơn phủ trực tiếp lên tường còn kiềm, không có lớp lót kháng kiềm, sẽ bị xà phòng hóa chất kết dính và mất bám dính theo thời gian. Lớp sơn lót kháng kiềm là lớp bảo vệ bắt buộc.

Bột trét yếu hoặc sai loại

Bột trét trôi nổi, bột nội thất dùng cho ngoại thất, hoặc trét quá dày rồi chà nhám mạnh khiến lớp bột trét không đủ cường độ. Khi đó sơn bám tốt vào bột nhưng bột lại tách khỏi tường, kéo cả mảng sơn bong theo.

Bề mặt bẩn, bụi, bóng

Bụi chà nhám, dầu mỡ ở bếp, khói nhang, hoặc lớp sơn cũ bóng chưa được xả nhám đều làm sơn mới không bám được. Lỗi này thường gặp khi sơn lại nhà cũ vội vàng.

Quy trình xử lý sơn bong tróc từng mảng

1. Xác định và xử lý nguồn ẩm: nếu vùng bong trùng vùng ẩm, xử lý thấm trước, sửa đường ống rò rỉ, chống thấm mặt ngoài hoặc sàn mái.
2. Cạo bỏ lớp yếu: cạo hết sơn và bột trét bong, mở rộng ra vùng xung quanh cho tới khi thử băng keo không còn kéo theo sơn.
3. Làm sạch: loại bỏ bụi, rêu mốc, muối kết tinh trên bề mặt, tẩy dầu mỡ ở khu bếp.
4. Kiểm tra độ ẩm: dùng máy Protimeter, chỉ thi công khi độ ẩm tường dưới 16%.
5. Trét 1 lớp bột trét đúng loại nội thất hoặc ngoại thất, chà nhám, hút sạch bụi.
6. Sơn 1 lớp lót kháng kiềm cùng hệ với sơn phủ, phủ kín cả vùng dặm và mép tiếp giáp.
7. Sơn 2 lớp phủ: sơn toàn bộ mảng tường từ góc tới góc để tránh lệch màu vết dặm, pha loãng và thời gian chờ theo TDS của nhà sản xuất.

Ví dụ với hệ sơn Nippon

Lấy Nippon làm ví dụ, hãng có các dòng sơn ngoại thất Nippon đi kèm sơn lót kháng kiềm và bột trét cùng hệ. Nguyên tắc chung với Nippon cũng như Dulux, Jotun, Kova hay TOA là dùng trọn hệ cùng hãng để các lớp tương thích, và đọc TDS để biết thời gian sơn lớp kế tiếp. Giá từng dòng xin liên hệ hotline 0906768360.

Nếu cả ngôi nhà đã cũ và bong tróc nhiều nơi, anh chị nên tham khảo thêm bài quy trình sơn lại nhà cũ để lên kế hoạch tổng thể thay vì dặm từng chỗ.

Ảnh minh họa: Unsplash

Lời khuyên từ Kỹ sư Bảy Màu

Khi khảo sát, chúng tôi luôn nhặt một mảng sơn bong và lật mặt sau trước tiên. Chỉ cần nhìn mặt sau là biết được hơn nửa câu chuyện. Một vài kinh nghiệm khác:

• Cạo rộng hơn chỗ bong: vùng xung quanh chỗ bong thường đã yếu. Cạo đúng mép bong rồi dặm thì mép mới sẽ là chỗ bong tiếp theo.
• Không dùng bột trét để bù lõm sâu: chỗ lõm sâu phải trát vữa bù trước, bột trét chỉ dùng tạo phẳng mịn.
• Sơn nước lên sơn dầu cũ: phải xả nhám mất độ bóng và dùng lót phù hợp theo khuyến cáo nhà sản xuất, nếu không sơn mới gần như chắc chắn bong.
• Nhà vệ sinh, bếp: nên chọn dòng sơn chịu ẩm, chống mốc và đảm bảo có quạt hút. Ẩm ngưng tụ thường xuyên cũng làm sơn mất bám dính.

Câu hỏi thường gặp

Có thể dán băng keo hay bả lại chỗ bong rồi sơn không?

Chỉ nên làm vậy khi đã xác định nguyên nhân và vùng xung quanh còn bám tốt. Nếu nguyên nhân là ẩm hoặc bột trét yếu, dặm chỗ nhỏ chỉ là giải pháp tạm thời.

Sơn bong ở trần nhà vệ sinh có phải do sơn kém?

Thường không phải. Nguyên nhân hay gặp là hơi nước ngưng tụ hoặc thấm từ sàn tầng trên. Cần kiểm tra chống thấm sàn trên và tăng thông gió trước khi sơn lại bằng sơn chịu ẩm.

Có cần cạo hết sơn cũ khi sơn lại không?

Không bắt buộc. Nếu sơn cũ còn bám tốt sau khi thử băng keo, chỉ cần làm sạch, xả nhám và sơn lót phù hợp. Chỉ cạo bỏ vùng sơn yếu, bong, phấn hóa nặng.

Bong tróc có được bảo hành không?

Điều kiện bảo hành do từng nhà sản xuất quy định và thường gắn với việc thi công đúng hệ, đúng quy trình. Anh chị nên lưu hóa đơn, nhãn sản phẩm và ảnh quá trình thi công.

Kết luận

Sơn bong tróc từng mảng luôn có nguyên nhân cụ thể ở một lớp cụ thể. Ba lưu ý:

1. Lật mặt sau mảng bong và thử băng keo để biết lỗi nằm ở lớp nào.
2. Xử lý nguồn ẩm và lớp yếu trước, chờ tường khô dưới 16% rồi mới sơn.
3. Thi công đủ hệ 1 trét, 1 lót, 2 phủ và sơn trọn mảng tường để tránh lệch màu.

Anh chị cần đội kỹ thuật khảo sát, chẩn đoán qua ảnh hoặc tư vấn hệ sơn phù hợp, hãy liên hệ Sơn Bảy Màu.

Hotline: 0906768360 | Website: sonbaymau.com

Nguồn tham khảo: tiêu chuẩn ISO 2409 về phép thử cắt ô đánh giá độ bám dính; TDS của các nhà sản xuất sơn. Nội dung được đội kỹ thuật Sơn Bảy Màu diễn đạt lại và bổ sung từ kinh nghiệm thi công.