Tóm tắt nhanh: Sơn gốc nước VOC thấp là loại sơn phát thải rất ít hợp chất hữu cơ dễ bay hơi, giúp không khí trong phòng sạch hơn sau khi sơn. Với nhà có trẻ nhỏ, hãy đọc nhãn để tìm hàm lượng VOC công bố, chứng nhận nhãn xanh và hướng dẫn an toàn trong TDS, thay vì chỉ tin vào chữ "không mùi". Chọn đúng sơn mới chỉ là một nửa, nửa còn lại là thi công đủ khô, thông gió kỹ và cho bé vào phòng đúng thời điểm.
Nhiều gia đình chỉ nghĩ tới chuyện sơn lại phòng khi bé sắp chào đời hoặc khi con bắt đầu có phòng riêng. Đây cũng là lúc bố mẹ lo nhất: mùi sơn hăng có ảnh hưởng tới hệ hô hấp non nớt của trẻ không, bao lâu thì cho bé vào ở được, và vì sao thùng sơn nào cũng ghi "an toàn", "thân thiện môi trường"?
Lo lắng đó có cơ sở. Trẻ nhỏ hít thở nhanh hơn người lớn, hay bò, chơi sát sàn và sát tường, thậm chí có bé còn liếm tay sau khi chạm vào tường. Nếu chọn sơn chỉ theo màu và giá, rồi dọn đồ vào ngay khi tường vừa khô mặt, bé có thể phải hít phần hơi dung môi còn đang bay ra trong nhiều ngày. Sơn gốc nước VOC thấp là giải pháp đúng, nhưng phải biết đọc nhãn để chọn đúng và thi công đúng thì mới trọn vẹn. Bài viết này của đội kỹ thuật Sơn Bảy Màu giúp anh chị làm được cả hai việc đó.
Ảnh minh họa: Unsplash
VOC (Volatile Organic Compounds) là nhóm hợp chất hữu cơ dễ bay hơi ở nhiệt độ phòng. Trong sơn, VOC đến từ dung môi, chất trợ tạo màng, một số phụ gia chống đông, chống bọt. Khi sơn khô, các chất này bay hơi vào không khí. Lượng phát thải cao nhất trong vài giờ đến vài ngày đầu, sau đó giảm dần nhưng có thể kéo dài nếu phòng kín, ẩm và ít thông gió.
Các cơ quan về môi trường và sức khỏe như Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (EPA) đều khuyến nghị giảm tiếp xúc với VOC trong nhà, vì nồng độ trong nhà thường cao hơn ngoài trời, nhất là ngay sau khi sơn hoặc làm nội thất. Triệu chứng thường gặp khi tiếp xúc nồng độ cao là kích ứng mắt, mũi, họng, đau đầu, buồn nôn. Trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người có bệnh hô hấp là nhóm cần thận trọng hơn.
Sơn gốc nước dùng nước làm môi trường phân tán chính, nên lượng dung môi hữu cơ thấp hơn nhiều so với sơn gốc dầu hay sơn gốc dung môi. Tuy vậy, "gốc nước" không đồng nghĩa với "không có VOC". Hầu hết sơn nước vẫn cần một lượng nhỏ chất trợ tạo màng để hạt nhựa liên kết thành màng liền. Sự khác nhau giữa các dòng sơn nằm ở chỗ nhà sản xuất kiểm soát lượng này tới mức nào.
| Tiêu chí | Sơn gốc nước VOC thấp | Sơn gốc nước thông thường | Sơn gốc dầu, gốc dung môi |
|---|---|---|---|
| Môi trường phân tán | Nước, chất trợ tạo màng được tối ưu | Nước, có thể kèm chất trợ tạo màng nhiều hơn | Dung môi hữu cơ |
| Mùi khi thi công | Nhẹ, nhanh bay | Vừa phải | Nồng, kéo dài |
| Hàm lượng VOC | Thấp, có công bố trên nhãn hoặc TDS | Tùy dòng, thường không nhấn mạnh | Cao |
| Phù hợp phòng trẻ em | Ưu tiên hàng đầu | Dùng được nếu thông gió đủ lâu | Không khuyến nghị cho tường phòng ngủ |
| Rửa dụng cụ | Bằng nước | Bằng nước | Bằng dung môi |
Mặt nhãn thùng sơn thường có nhiều thông điệp tiếp thị. Để không bị nhầm, anh chị nên tìm theo thứ tự sau.
Dòng sơn nghiêm túc về VOC thấp thường công bố hàm lượng VOC bằng đơn vị g/L (gam trên lít) trên nhãn hoặc trong bảng dữ liệu kỹ thuật (TDS). Hãy so sánh các dòng sơn theo đúng con số này, theo TDS của nhà sản xuất, chứ không theo cảm nhận mùi. Lưu ý con số có thể được tính cho sơn chưa pha màu hoặc đã pha màu; tinh màu đậm đôi khi làm VOC tăng nhẹ, nên khi chọn màu đậm cho phòng bé, hãy hỏi thêm về tinh màu đi kèm.
Một số dòng sơn nội thất tại Việt Nam có chứng nhận nhãn xanh của các tổ chức trong khu vực hoặc chứng nhận phát thải trong nhà. Chứng nhận do bên thứ ba cấp đáng tin hơn lời quảng cáo vì sản phẩm phải qua thử nghiệm. Khi thấy logo chứng nhận, anh chị có thể tra trên trang của tổ chức cấp để xem chứng nhận còn hiệu lực và áp dụng cho đúng dòng sản phẩm hay không.
"Không mùi" là cảm nhận, không phải chỉ số. Một số chất có mùi rất nhẹ nhưng vẫn là VOC, ngược lại có chất mùi rõ nhưng hàm lượng thấp. Vì vậy cụm "không mùi" chỉ nên là tiêu chí phụ. Tương tự, cụm "an toàn cho trẻ em" cần đi kèm thông tin cụ thể: kim loại nặng, VOC, formaldehyde đã được kiểm soát ra sao.
Nhãn và TDS của các hãng lớn thường ghi rõ sản phẩm không bổ sung chì, thủy ngân. Với phòng trẻ em, đây là dòng thông tin anh chị nên tìm, vì trẻ có thói quen cho tay vào miệng sau khi chạm tường.
Phiếu an toàn hóa chất (MSDS hoặc SDS) cho biết cách thông gió, thời gian nên tránh tiếp xúc và cách xử lý khi dính vào da, mắt. Đại lý chính hãng có thể cung cấp các tài liệu này. Sơn Bảy Màu luôn sẵn lòng gửi TDS và MSDS của dòng sơn anh chị quan tâm.
Lấy Dulux làm ví dụ, hãng có nhiều dòng sơn nội thất Dulux với định vị khác nhau, trong đó các dòng cao cấp thường nhấn mạnh tiêu chí sức khỏe và phát thải thấp. Các hãng khác như Jotun, Nippon, Kova, TOA, Mykolor cũng có dòng sơn nội thất định vị tương tự. Thay vì chọn theo tên hãng, anh chị hãy chọn theo đúng dòng sản phẩm và so các thông số sau trong TDS: hàm lượng VOC, chứng nhận đi kèm, khả năng lau chùi, độ phủ lý thuyết và thời gian khô.
Với phòng trẻ em, một dòng sơn VOC thấp có khả năng chùi rửa tốt sẽ hữu ích hơn một dòng chỉ có mùi nhẹ, vì tường phòng bé sẽ bị vẽ bút màu, dính thức ăn. Có thể tham khảo thêm các dòng sơn nội thất đang phân phối tại Sơn Bảy Màu để so sánh theo nhu cầu.
Chọn sơn VOC thấp nhưng thi công vội vẫn khiến phòng có mùi lâu. Quy trình chuẩn mà đội kỹ thuật Sơn Bảy Màu áp dụng:
Giả định phòng ngủ trẻ em kích thước 3,5 m x 4 m, cao 2,8 m. Diện tích tường là 2 x (3,5 + 4) x 2,8 = 42 m². Trừ cửa đi và cửa sổ khoảng 3,5 m² còn 38,5 m². Cộng trần 14 m², tổng diện tích sơn là 52,5 m².
Giả định độ phủ thực tế 10 m²/lít/lớp (con số thật phải lấy theo TDS của nhà sản xuất và tình trạng tường), lớp lót cần khoảng 52,5 / 10 = 5,25 lít, hai lớp phủ cần khoảng 52,5 x 2 / 10 = 10,5 lít. Khi mua, anh chị cộng thêm phần hao hụt và làm tròn theo quy cách thùng. Muốn biết giá cho dòng sơn cụ thể, vui lòng liên hệ hotline 0906768360.
Không có một con số áp dụng cho mọi trường hợp, vì thời gian bay hơi phụ thuộc vào dòng sơn, độ dày màng, nhiệt độ, độ ẩm và mức thông gió. Nguyên tắc an toàn đội kỹ thuật Sơn Bảy Màu hay tư vấn:
Ảnh minh họa: Unsplash
Ở các công trình phòng trẻ em, lỗi chúng tôi gặp nhiều nhất không nằm ở sơn mà ở tiến độ. Gia đình chọn sơn tốt, nhưng thợ thi công vào cuối tuần rồi tối hôm sau đã kê giường cho bé. Phòng điều hòa đóng kín, độ ẩm cao nên sơn khô chậm, mùi kéo dài. Một số kinh nghiệm thực tế:
Không nên hiểu như vậy. Sơn gốc nước an toàn hơn nhiều so với sơn gốc dầu, nhưng vẫn có lượng nhỏ VOC và phụ gia. Khi khô hoàn toàn và được thông gió đủ, màng sơn ổn định và phát thải rất thấp. Rủi ro chủ yếu nằm ở giai đoạn thi công và những ngày đầu sau khi sơn.
Các nhãn "0 VOC" hay "VOC gần bằng 0" thường được tính theo một phương pháp thử và ngưỡng cụ thể, không có nghĩa tuyệt đối không có hợp chất bay hơi. Hãy xem TDS của nhà sản xuất để biết phương pháp, và nhớ rằng tinh màu thêm vào có thể làm thay đổi con số.
Máy lọc có lớp than hoạt tính có thể hỗ trợ, nhưng không thay được thông gió tự nhiên. Cách hiệu quả nhất vẫn là mở cửa, dùng quạt hút đẩy không khí ra ngoài và cho thời gian để sơn khô hẳn.
Các màu nhẹ như kem, be, xanh nhạt, hồng phấn thường tạo cảm giác dịu mắt và dễ phối đồ. Màu quá đậm cần nhiều tinh màu hơn, nên nếu muốn mảng màu nổi bật, hãy dành cho một bức tường điểm nhấn thay vì cả phòng.
Sơn phòng cho bé là việc làm một lần nhưng ảnh hưởng tới không khí bé hít thở mỗi ngày. Ba lưu ý quan trọng:
Anh chị cần tư vấn dòng sơn VOC thấp phù hợp phòng trẻ em, xin TDS, MSDS hoặc phối màu cho phòng bé, đội kỹ thuật Sơn Bảy Màu luôn sẵn sàng hỗ trợ.
Hotline: 0906768360 | Website: sonbaymau.com
Nguồn tham khảo: tài liệu của Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (EPA) về VOC và chất lượng không khí trong nhà; TDS và MSDS của các nhà sản xuất sơn. Nội dung đã được đội kỹ thuật Sơn Bảy Màu diễn đạt lại và bổ sung từ kinh nghiệm thi công.