Tóm tắt nhanh: Tường vừa ngập nước lũ không nên sơn lại ngay. Cần làm sạch bùn, khử khuẩn, xử lý nấm mốc, để tường khô tự nhiên và đo độ ẩm đạt ngưỡng nhà sản xuất khuyến nghị (thường dưới khoảng 16% trên máy đo độ ẩm tường, đối chiếu TDS) rồi mới trét, lót kháng kiềm và sơn phủ. Thời gian chờ có thể từ vài tuần đến vài tháng tùy độ dày tường và thời tiết. Bài viết hướng dẫn quy trình từng bước và cách chọn vật liệu.
Nước rút, việc đầu tiên nhiều gia đình muốn làm là sơn lại cho nhà sạch sẽ, mất mùi bùn. Nhưng chỉ vài tuần sau, lớp sơn mới phồng rộp, loang ố, bong từng mảng ở chân tường, mốc đen lan lên từ góc phòng. Tiền sơn, tiền công mất trắng, còn tường thì phải cạo làm lại từ đầu.
Nguyên nhân gần như luôn giống nhau: tường còn ngậm nước bên trong lớp vữa và gạch, cộng với muối, bùn, vi sinh vật từ nước lũ. Sơn lại nhà sau ngập lụt vì vậy là bài toán làm khô và xử lý nền, sơn chỉ là bước cuối. Bài viết dưới đây từ đội kỹ thuật Sơn Bảy Màu giúp chủ nhà làm đúng thứ tự để lớp sơn mới bền, không tốn tiền hai lần.
Ảnh minh họa: Unsplash
Tường gạch, vữa xi măng và bột trét đều là vật liệu xốp. Khi ngập, nước không chỉ làm ướt bề mặt mà thấm sâu vào toàn bộ chiều dày tường, kéo theo các chất bẩn:
| Tác nhân | Ảnh hưởng tới tường và sơn | Dấu hiệu nhận biết |
|---|---|---|
| Nước ngậm trong tường | Đẩy hơi ẩm ra ngoài, làm màng sơn mới phồng rộp, bong tróc | Tường mát lạnh, sẫm màu ở phần dưới, máy đo báo ẩm cao |
| Bùn, phù sa | Lớp bụi mịn bám bề mặt, sơn không bám được | Lấy tay quệt thấy bột màu nâu, xám |
| Muối, kiềm hòa tan | Kết tinh khi tường khô, gây muối hóa (vệt trắng), đẩy bong sơn | Vệt bột trắng, tinh thể muối ở chân tường |
| Vi khuẩn, nấm mốc | Mốc phát triển nhanh trong môi trường ẩm, gây mùi và ảnh hưởng sức khỏe | Đốm đen, xanh, mùi ẩm mốc |
| Bột trét bị ngâm nước | Bột trét nội thất thường mềm, mủn, mất liên kết | Cào nhẹ thấy bở, rơi bột |
Đây cũng là lý do sơn lên tường còn ẩm sẽ cho kết quả tương tự hiện tượng tường bị phồng rộp sau mùa mưa, chỉ là ở mức nặng hơn.
Xúc bùn khi còn ướt sẽ dễ hơn để khô. Dùng nước sạch và bàn chải cứng rửa tường từ trên xuống, chú ý chân tường, góc, khe cửa. Với tường ngoài có thể dùng máy xịt áp lực vừa phải, tránh xịt quá mạnh vào mạch vữa yếu.
Sau khi rửa, xử lý các vùng có mốc bằng dung dịch diệt nấm mốc chuyên dụng cho tường hoặc dung dịch tẩy rửa gốc clo pha loãng theo hướng dẫn trên nhãn. Để dung dịch tác dụng đủ thời gian, chà sạch, rửa lại bằng nước sạch. Không trộn các hóa chất tẩy rửa với nhau. Quy trình chi tiết với tường ngoài có thể tham khảo bài quy trình diệt rêu mốc tường ngoài trước khi sơn.
Đây là bước quyết định và cũng là bước hay bị rút ngắn nhất.
Cách thử đơn giản khi chưa có máy: dán kín một miếng nilon khoảng 50 x 50 cm lên tường bằng băng keo, để 24 giờ. Nếu mặt trong nilon đọng hơi nước hoặc vùng tường dưới nilon sẫm màu, tường vẫn còn ẩm.
Khi tường khô dần, muối có thể kết tinh thành vệt trắng. Chải khô sạch lớp muối, chờ thêm vài ngày xem có xuất hiện lại không; nếu còn, tường vẫn đang đẩy ẩm ra. Vữa bong, bộp, nứt cần đục bỏ, trát lại và chờ vữa mới đủ tuổi theo khuyến cáo trước khi trét.
Ảnh minh họa: Unsplash
Không có con số cố định. Thời gian khô phụ thuộc chiều dày tường, loại gạch, mức ngập, số ngày ngập, độ ẩm không khí và mức thông gió. Tường dày, ngập lâu, trời âm u kéo dài có thể cần vài tháng. Vì vậy hãy dựa vào kết quả đo độ ẩm thay vì đếm ngày.
Nếu cần ở ngay, có thể chia làm hai giai đoạn: giai đoạn đầu chỉ vệ sinh, khử khuẩn và sơn tạm phần trên tường đã khô (nếu đo đạt); phần chân tường để trống hoặc xử lý sau khi khô hẳn.
Giả định phòng 4 x 5 m, cao 3,2 m, cần làm lại phần tường từ sàn lên 1,5 m. Diện tích tường cần làm: (4 + 5) x 2 x 1,5 = 27 m², trừ cửa khoảng 3 m², còn khoảng 24 m².
Đây là ví dụ cách tính, định mức thực tế lấy theo TDS của sản phẩm và tình trạng bề mặt. Lưu ý nếu chỉ sơn nửa dưới tường, màu sơn mới có thể lệch so với phần cũ; nhiều nhà chọn sơn lại cả mặt tường để đồng màu. Tham khảo thêm cách tính vật tư trong bài 1 bao bột trét tường được bao nhiêu m².
| Lỗi | Hậu quả | Cách tránh |
|---|---|---|
| Sơn đè lên lớp cũ đã phồng | Bong cả hệ sau vài tuần | Cạo đến lớp bám chắc |
| Bỏ qua sơn lót | Loang màu, muối hóa, bám kém | Luôn lót kháng kiềm |
| Chỉ sơn chống mốc mà không diệt mốc | Mốc mọc xuyên lớp sơn mới | Diệt mốc, rửa sạch, để khô trước |
| Đo ẩm ở một điểm trên cao | Chân tường vẫn ướt | Đo nhiều điểm, ưu tiên chân tường |
Không nên. Bề mặt khô nhanh nhưng bên trong tường vẫn còn nhiều nước. Khi sơn kín bề mặt, hơi ẩm bị giữ lại và đẩy màng sơn phồng rộp. Hãy đo độ ẩm ở nhiều điểm, đặc biệt chân tường, và chỉ sơn khi đạt ngưỡng khuyến nghị trong TDS.
Chỉ cần cạo phần sơn và bột trét đã phồng, mủn, bong hoặc bám kém. Phần sơn cũ còn bám chắc ở trên cao có thể giữ lại, vệ sinh và chà nhám nhẹ trước khi sơn. Kiểm tra bằng cách dán băng keo rồi giật mạnh, nếu sơn dính theo băng keo thì cần cạo.
Có thể dùng cho phần chân tường hay bị ngập, nhưng cần đúng loại cho phép phủ sơn hoàn thiện lên trên và đúng quy trình của nhà sản xuất. Lớp chống thấm không thay thế được việc làm khô tường; thi công lên tường ướt vẫn có nguy cơ bong.
Đó thường là muối kết tinh do nước mang các chất hòa tan từ vữa, gạch và nước lũ ra bề mặt. Chải khô sạch và theo dõi thêm. Nếu vệt trắng tiếp tục xuất hiện, tường vẫn đang thoát ẩm, nên chờ thêm trước khi trét và sơn.
Mua sơn chính hãng tại đại lý uy tín, kiểm tra tem, mã lô, hạn sử dụng để tránh hàng kém chất lượng trong thời điểm nhu cầu sửa nhà tăng cao. Đội kỹ thuật Sơn Bảy Màu hỗ trợ tư vấn hệ sơn, dự toán vật tư và phối màu miễn phí.
Hotline: 0906768360 - 0931778862 | Website: sonbaymau.com
Nguồn tham khảo: ASTM D4263 (phép thử tấm nilon kiểm tra ẩm bề mặt); hướng dẫn chuẩn bị bề mặt trong TDS các hãng sơn trang trí; khuyến cáo vệ sinh nhà cửa sau lũ của cơ quan y tế.