Tóm tắt nhanh: Sơn bị chảy sệ hoặc đọng giọt chủ yếu do lăn quá dày trong một lớp, pha loãng quá mức, nhiệt độ và độ ẩm không phù hợp hoặc bề mặt chưa chuẩn. Cách xử lý là để sơn khô hẳn, chà phẳng rồi sơn lại lớp mỏng. Phòng tránh bằng việc kiểm soát độ dày mỗi lớp, pha đúng tỷ lệ theo TDS và thi công đủ 1 trét, 1 lót, 2 phủ.
Vừa lăn xong, tường đẹp phẳng; nửa tiếng sau quay lại thì thấy những vệt sơn chạy dài như nước mắt, hoặc từng giọt nhỏ đọng ở chân tường, mép khung cửa. Đây là tình trạng sơn bị chảy sệ mà gần như thợ nào cũng từng gặp, nhưng với chủ nhà thì rất khó chịu vì nó xuất hiện ngay trên lớp phủ mới.
Điều đáng nói là lỗi này thường không do sơn kém chất lượng mà do cách thi công và điều kiện hiện trường. Hiểu đúng nguyên nhân thì vừa xử lý nhanh, vừa tránh lặp lại ở các lớp sau. Bài viết đi từ cơ chế hình thành, nhận diện, cách khắc phục theo từng mức độ đến quy trình phòng tránh.
Ảnh minh họa: Unsplash
Sau khi lăn hoặc phun, màng sơn ướt cần giữ được hình dạng trong lúc dung môi (nước hoặc dung môi hữu cơ) bay hơi và nhựa đóng rắn. Nếu lớp sơn quá dày, trọng lực kéo phần sơn ướt xuống nhanh hơn tốc độ khô của nó, tạo thành vệt chảy (sag/run). Còn đọng giọt (drip) thường xuất hiện ở cạnh, góc, mép cửa nơi sơn tụ lại do con lăn hoặc cọ lấy quá nhiều sơn.
Mỗi dòng sơn có độ nhớt và đặc tính chống chảy riêng, được tính cho độ dày màng ướt nhất định. Vượt quá mức này, dù là sơn tốt vẫn có thể chảy. Vì thế thông số độ dày màng khô (DFT) và định mức theo TDS là căn cứ để thi công, không nên làm theo cảm giác "cho dày cho đẹp".
| Nguyên nhân | Dấu hiệu nhận biết | Cách kiểm tra |
|---|---|---|
| Lăn hoặc phun quá dày trong một lớp | Vệt chảy dài, đọng ở chân tường | Kiểm tra lượng sơn mỗi lượt lăn, so với định mức TDS |
| Pha loãng quá tỷ lệ | Sơn lỏng, chảy nhanh, màu mỏng khi khô | Đối chiếu tỷ lệ pha ghi trên TDS và thùng |
| Nhiệt độ thấp hoặc độ ẩm không khí cao | Sơn khô chậm, chảy muộn sau khi lăn | Đo nhiệt độ, độ ẩm môi trường và bề mặt |
| Bề mặt trơn, bóng hoặc chưa lót | Sơn không bám, trượt xuống | Kiểm tra bề mặt có bóng, dầu mỡ, sơn cũ bóng cao |
| Dụng cụ không phù hợp | Lăn lấy quá nhiều sơn, giọt ở mép | Chọn con lăn có độ dài lông phù hợp bề mặt |
| Sơn lớp sau khi lớp trước chưa khô | Màng sơn nhăn, chảy nhiều lớp | Tuân thủ thời gian sơn lại theo TDS |
Nếu phát hiện ngay trong vài phút đầu, dùng con lăn hoặc cọ đã vắt sạch sơn dư để lăn trải lại theo chiều dọc, vuốt nhẹ giọt đọng về phía bề mặt khô. Không cố lăn nhiều lần, vì lớp sơn bắt đầu se mặt sẽ bị rách và để lại vết con lăn.
Nếu hơn một nửa diện tích bị chảy, nên đánh giá lại nguyên nhân (pha quá loãng hay thời tiết) trước khi sơn lại, nếu không lớp mới vẫn sẽ chảy. Có thể cần chà toàn bộ và thi công lại từ bước lót theo quy trình chuẩn.
Quy trình tham khảo cho tường nội thất và ngoại thất bằng sơn nội thất hoặc sơn ngoại thất:
Con lăn nên thấm sơn vừa phải: nhúng, lăn lên khay để chia đều rồi mới lên tường. Lăn theo hình chữ W hoặc M để dàn sơn rồi hoàn thiện bằng các đường vuốt dọc đều. Ở cạnh, góc và khung cửa, dùng cọ cắt viền với lượng sơn ít, sau đó lăn lấn vào ngay khi sơn viền còn ướt để mối nối không lộ.
Về pha sơn, chỉ thêm nước hoặc dung môi theo tỷ lệ in trên TDS và dùng dụng cụ đong, không pha theo cảm giác. Sơn dày hơn thì cần thêm lớp, không thể bù bằng việc lăn dày hơn trong một lớp. Với thi công ngoài trời, tránh sơn khi nắng gắt hoặc trước khi mưa vì màng sơn khô không đều.
Trước khi mở thùng sơn, hãy dành vài phút kiểm tra bề mặt: dùng tay hoặc khăn khô lau thử để phát hiện bụi phấn, kiểm tra các điểm bóng của lớp sơn cũ và xem tường có chỗ nào hút nước bất thường hay không. Vùng hút nước nhiều sẽ làm sơn khô nhanh cục bộ, trong khi vùng ít hút giữ sơn ướt lâu hơn và dễ chảy. Một lớp lót đúng loại giúp cân bằng độ hút này.
Về dụng cụ, con lăn lông ngắn phù hợp tường phẳng và cho lớp sơn mỏng đều, còn lông dài dành cho bề mặt sần nhưng dễ mang quá nhiều sơn. Cọ viền nên có lông mềm, cắt vát để kiểm soát lượng sơn ở mép. Thay con lăn mòn hoặc xơ lông, vì dụng cụ xấu làm lượng sơn trên tường không ổn định, tạo vệt đọng và vệt tách lông.
Cuối cùng, hãy chia việc theo trình tự: trần trước, tường sau, mảng lớn trước, góc và mép sau, để vừa giữ mép ướt vừa không phải đi lại trên bề mặt mới sơn.
Ảnh minh họa: Unsplash
Thợ có kinh nghiệm hiếm khi chữa chảy sệ bằng cách lăn thêm sơn. Họ chờ khô, chà phẳng rồi sơn mỏng lại. Hãy nhớ nguyên tắc: nhiều lớp mỏng luôn tốt hơn một lớp dày, cả về thẩm mỹ lẫn độ bền màng.
Khi nhận bàn giao, hãy soi tường bằng đèn pin chiếu xiên: các vệt chảy, đọng giọt và vết con lăn lộ rõ nhất ở góc chiếu này, nên phát hiện sớm để thợ xử lý trước khi nghiệm thu.
Thường là không. Phần sơn chảy sau khi khô sẽ để lại vệt gờ nổi. Cách xử lý đúng là chờ khô hoàn toàn, chà phẳng bằng giấy nhám mịn rồi sơn lại một lớp mỏng. Nếu chỉ chờ mà không xử lý, vệt chảy vẫn lộ dưới ánh sáng xiên.
Chỉ nên pha theo tỷ lệ ghi trên TDS. Pha quá loãng làm màng sơn mỏng, che phủ kém và dễ chảy. Nếu sơn khó lăn, nên kiểm tra lại dụng cụ và nhiệt độ môi trường thay vì pha thêm nhiều.
Vì ở các vị trí này con lăn và cọ để lại nhiều sơn hơn, trong khi màng sơn không thể dàn đều. Cách tránh là cắt viền bằng lượng sơn ít, lăn lấn ngay khi sơn còn ướt và vuốt kỹ để loại bỏ phần sơn dư.
Nếu sau khi chà bề mặt vẫn còn lớp sơn cũ nguyên vẹn thì chỉ cần sơn lại lớp phủ. Nếu chà lộ nền bả hoặc xi măng thì nên lót dặm cục bộ để tránh vệt loang màu.
Hotline: 0906768360 - 0931778862 | Website: sonbaymau.com