Tóm tắt nhanh: Sơn chống trơn tạo ma sát bằng hạt nhám cứng (như cát silica hoặc nhôm oxit) gắn vào hệ epoxy hoặc polyurethane. Độ nhám cần chọn theo mức độ ướt, dầu mỡ và loại phương tiện đi lại. Quy trình gồm làm sạch, mài nền, lót, rải hoặc trộn hạt rồi phủ khóa hạt. Sau khi đưa vào sử dụng, cần vệ sinh đúng cách và kiểm tra độ nhám định kỳ.
Một vệt dầu nhỏ trên lối đi, nước từ khu rửa chảy ra hành lang, hoặc bậc thang sắt bám bụi ẩm: chỉ cần vài giây sơ suất là có thể xảy ra tai nạn trượt ngã. Trong nhà xưởng, kho bãi, tai nạn trơn trượt không chỉ gây chấn thương cho công nhân mà còn làm gián đoạn sản xuất và kéo theo trách nhiệm pháp lý cho doanh nghiệp.
Giải pháp phổ biến là sơn chống trơn, loại lớp phủ có bề mặt nhám để tăng ma sát. Tuy nhiên chọn sai độ nhám hoặc thi công sai quy trình có thể làm bề mặt khó vệ sinh, mòn nhanh hoặc vẫn trơn khi có dầu. Bài viết này tổng hợp cách chọn hệ sơn, độ nhám, quy trình thi công và bảo trì cho lối đi, bậc thang nhà xưởng.
Ảnh minh họa: Unsplash
Về nguyên lý, bề mặt chống trơn gồm hai thành phần: lớp sơn nền (epoxy, polyurethane hoặc hệ khác) tạo độ bám dính và độ bền, cùng với các hạt cứng làm tăng độ nhám. Hạt có thể trộn trực tiếp vào sơn hoặc rải lên lớp sơn còn ướt rồi phủ khóa hạt. Các hạt phổ biến gồm cát silica, nhôm oxit, hạt polyme hoặc vật liệu khoáng khác; loại cụ thể và kích cỡ hạt do nhà sản xuất đề xuất.
Độ nhám càng cao thì ma sát càng lớn, nhưng cũng khó vệ sinh hơn và dễ giữ bẩn. Vì vậy cần cân bằng giữa an toàn và khả năng làm sạch.
| Khu vực | Nguy cơ chính | Hướng chọn độ nhám |
|---|---|---|
| Hành lang khô trong nhà xưởng | Bụi mịn, ít nước | Nhám nhẹ đến trung bình |
| Khu rửa, khu có nước | Ướt thường xuyên | Nhám trung bình đến cao |
| Khu dầu mỡ, chế biến | Dầu, mỡ | Nhám cao, ưu tiên hạt cứng và dễ làm sạch |
| Bậc thang, dốc, cầu thang thoát hiểm | Chân đặt không vững | Nhám trung bình đến cao, nhất là mép bậc |
| Khu xe nâng, xe đẩy | Mài mòn, rung | Ưu tiên hạt cứng, lớp phủ chịu mài mòn |
Thông số về độ nhám và tiêu chuẩn thử ma sát (ví dụ độ trượt khi ướt) cần theo công bố của nhà sản xuất sơn trong TDS. Với khu vực có yêu cầu an toàn nghiêm ngặt, nên yêu cầu báo cáo thử nghiệm phù hợp.
Phổ biến cho sàn bê tông nhà xưởng nhờ độ bám tốt và chịu mài mòn, chịu tải khá. Điểm cần lưu ý là epoxy thường bị phấn hóa và đổi màu khi tiếp xúc nắng ngoài trời, nên thích hợp khu vực trong nhà. Có thể tham khảo thêm bài sơn epoxy sàn hầm để xe: chọn hệ và thi công để hiểu cách chọn hệ cho khu vực xe cộ.
Có khả năng chịu thời tiết và giữ màu tốt hơn, phù hợp bậc thang ngoài trời hoặc khu có nắng. Thường dùng làm lớp phủ ngoài trên nền epoxy, vừa bảo vệ vừa khóa hạt. Độ cứng và độ đàn hồi tùy từng sản phẩm.
Bậc thang thép cần hệ chống ăn mòn trước khi chống trơn: làm sạch, lót chống gỉ, lớp trung gian rồi lớp phủ có hạt. Khi chọn lớp lót, xem danh mục sơn chống rỉ để đối chiếu hệ phù hợp, và kiểm soát điểm sương khi thi công.
Đối với kết cấu thép như bậc thang, quy trình gồm làm sạch (cạo, mài, phun cát theo cấp độ yêu cầu), lót chống gỉ, lớp chức năng và lớp phủ chống trơn; luôn kiểm soát điểm sương để nhiệt độ bề mặt cao hơn điểm sương theo yêu cầu TDS, tránh sơn khi có ngưng tụ hơi nước.
Ảnh minh họa: Unsplash
Bề mặt chống trơn cần vệ sinh định kỳ để rãnh nhám không bị lấp đầy bởi dầu mỡ, bụi và cặn. Dùng chất tẩy phù hợp với hệ sơn, cọ bằng chổi cứng hoặc máy chà sàn có bàn chải thay vì miếng chà quá thô. Kiểm tra độ nhám bằng cách quan sát, thử đi bằng giày làm việc khi ướt và ghi nhận vùng hỏng để sửa chữa. Khu vực xe nâng đi lại nhiều thường mòn trước, nên dặm vá sớm.
Ngoài ra, nên kết hợp biển báo, vạch kẻ an toàn và quản lý rò rỉ dầu để giảm nguy cơ ngay từ nguồn. Khi cần sơn sàn bê tông nói chung, tham khảo thêm nhóm sơn bê tông và các hệ sơn công nghiệp phù hợp.
Trước khi chọn, hãy ghi lại điều kiện thực tế: lối đi thường khô, hay ướt, có dầu hay không, loại phương tiện đi lại và tần suất vệ sinh. Cùng một sản phẩm, trong hành lang khô thì tốt nhưng ở khu chế biến lại dễ giữ bẩn. Hãy thi công một diện tích thử vài mét vuông, cho công nhân đi thử khi ướt và khi vệ sinh, rồi mới triển khai toàn bộ. Luôn đối chiếu thông số trong TDS với điều kiện sử dụng của nhà máy bạn.
Có, nhưng nên chọn hệ chịu thời tiết như lớp phủ polyurethane phù hợp ngoài trời. Epoxy thường dùng trong nhà vì dễ phấn hóa dưới nắng.
Không nên. Cần làm sạch, kiểm tra độ bám của lớp cũ và chọn hệ tương thích. Nếu sơn cũ bong tróc, phải xử lý trước, nếu không hạt và sơn mới sẽ bong theo.
Tùy lưu lượng đi lại, loại phương tiện và cách vệ sinh. Khu xe nâng thường mòn nhanh hơn hành lang. Nên kiểm tra định kỳ và dặm vá khi thấy hạt mòn.
Hãy gửi thông tin khu vực, loại sàn, điều kiện ướt hoặc dầu và gọi hotline 0906768360 - 0931778862 để đội kỹ thuật Sơn Bảy Màu tư vấn nhóm sản phẩm.
Hotline: 0906768360 - 0931778862 | Website: sonbaymau.com