Tóm tắt nhanh: Sơn đóng váng ở mặt thùng thường do tiếp xúc không khí hoặc đậy nắp không kín; nếu phần sơn bên dưới vẫn mịn sau khi lọc và khuấy thì có thể dùng tiếp. Sơn vón cục, tách lớp không hồi phục, có mùi lạ hoặc đã quá hạn nên loại bỏ. Luôn thử một mảng nhỏ trước khi thi công đại trà và tuân thủ hướng dẫn bảo quản trong TDS của nhà sản xuất.
Mở thùng sơn thừa sau vài tháng và thấy mặt sơn đã đóng một lớp váng dày, bên dưới lổn nhổn từng hạt vón cục: tình huống này quen thuộc với nhiều chủ nhà và thợ sơn. Câu hỏi đầu tiên luôn là “bỏ đi tiếc quá, nhưng dùng lại có sao không?”.
Nếu dùng sơn hỏng, hậu quả là bề mặt sần, có hạt, màu không đều, lớp màng yếu và bong sớm; công sơn lại còn đắt hơn thùng sơn bạn định tiết kiệm. Ngược lại, vứt một thùng sơn vẫn còn tốt cũng lãng phí. Bài viết này giúp bạn đánh giá sơn đóng váng, vón cục theo từng dấu hiệu cụ thể, biết khi nào lọc được, khi nào nên bỏ, và cách bảo quản để lần sau không gặp lại.
Ảnh minh họa: Unsplash
Sơn nước là hệ phân tán gồm hạt nhựa, bột màu và phụ gia trong nước. Khi trạng thái ổn định đó bị phá vỡ, sơn xuất hiện các biểu hiện sau.
Phần nước ở lớp trên cùng bay hơi, hạt nhựa kết lại thành một lớp màng mỏng. Nguyên nhân phổ biến là đậy nắp không kín, nắp bị méo, hoặc để thùng đã mở trong thời gian dài. Váng đơn thuần chỉ là hiện tượng bề mặt; phần sơn bên dưới có thể vẫn tốt.
Vón cục có thể đến từ váng vỡ vụn trộn vào sơn, từ bụi bẩn, từ việc đổ sơn thừa ngược về thùng gốc khi đã dính bẩn, hoặc từ việc pha nước không đúng cách. Ngoài ra, sơn để lâu ở nơi quá nóng hoặc bị đông lạnh rồi tan cũng có thể mất ổn định và nổi hạt.
Sơn tách thành lớp nước ở trên và lớp đặc ở dưới là điều có thể gặp khi để lâu; thường khuấy kỹ là đồng nhất lại. Nhưng nếu sơn đặc sệt như gel, không khuấy tan, hoặc có mùi chua, mùi thối, đó là dấu hiệu vi sinh phát triển hoặc hệ nhựa đã hỏng, không nên dùng.
| Dấu hiệu | Mức độ | Hướng xử lý |
|---|---|---|
| Váng mỏng ở mặt, sơn dưới mịn | Nhẹ | Vớt bỏ váng, khuấy kỹ, lọc qua rây rồi thử mảng nhỏ |
| Váng dày, có vài hạt nhỏ | Trung bình | Vớt váng, lọc qua rây hoặc vải lọc, thử mảng nhỏ trước khi dùng |
| Tách lớp nhưng khuấy là đồng nhất | Nhẹ | Khuấy đều đáy thùng, để yên ít phút, kiểm tra bằng que |
| Vón cục nhiều, lọc xong vẫn còn hạt | Nặng | Không nên dùng cho bề mặt hoàn thiện; cân nhắc loại bỏ |
| Đặc như gel, không khuấy tan | Nặng | Loại bỏ, không pha thêm nước để cứu |
| Có mùi chua, thối hoặc nấm mốc | Nặng | Loại bỏ theo quy định xử lý chất thải sơn |
| Đã quá hạn dùng ghi trên thùng | Tùy trường hợp | Thử mảng nhỏ; nếu có dấu hiệu bất thường thì nên loại bỏ |
Nếu bạn không chắc về tình trạng sơn, đặc biệt với sơn đắt tiền hoặc sơn ngoại thất, hãy gửi ảnh thùng và bề mặt sơn cho đội kỹ thuật để được tư vấn trước khi thi công. Với các dòng sơn ngoại thất và sơn nội thất, mỗi hãng có hướng dẫn bảo quản riêng trong TDS.
Sơn dù tốt đến đâu cũng chỉ phát huy khi bề mặt tường được xử lý đúng. Quy trình chuẩn của đội kỹ thuật Sơn Bảy Màu:
Ảnh minh họa: Unsplash
Một nguyên tắc chúng tôi hay nhắc thợ: sơn thừa chỉ nên dùng cho việc dặm vá hoặc hạng mục phụ, không nên dùng để sơn một mặt tường lớn nhìn thấy rõ. Lý do là sau khi lọc, sơn có thể lệch nhẹ về độ bóng và màu so với mặt tường đã sơn trước đó, rất dễ lộ vệt khi ánh sáng chiếu xiên.
Khi mua sơn, hãy tính lượng vừa đủ cho cả công trình cộng một phần dư nhỏ cho dặm vá. Mua dư quá nhiều rồi để tồn là lý do hàng đầu khiến sơn đóng váng, vón cục. Có thể liên hệ đội kỹ thuật để được tính định mức sát thực tế.
Thường là dùng được nếu phần sơn bên dưới vẫn mịn, không có mùi lạ. Cần vớt bỏ hết váng, khuấy kỹ, lọc qua rây hoặc vải lọc và thử một mảng nhỏ trước khi thi công. Nếu sau khi lọc vẫn còn nhiều hạt hoặc sơn đặc như gel thì nên loại bỏ.
Không nên pha tùy tiện. Pha thêm nước chỉ làm loãng sơn bị hỏng, không phục hồi được cấu trúc và làm giảm độ phủ, độ bám dính. Chỉ pha trong giới hạn tỷ lệ ghi trong TDS của nhà sản xuất, áp dụng cho sơn còn tốt.
Không có con số chung cho mọi loại sơn vì phụ thuộc dòng sản phẩm, cách đậy nắp và điều kiện lưu trữ. Hãy xem hạn sử dụng và hướng dẫn bảo quản trong TDS của nhà sản xuất, ghi ngày mở thùng và kiểm tra bề mặt sơn trước mỗi lần dùng lại.
Chuyển sơn thừa sang hộp nhỏ vừa đủ để giảm khoảng không khí, lau sạch gờ thùng, đậy nắp thật kín, bảo quản nơi khô mát tránh nắng và không đổ ngược sơn từ khay vào thùng gốc. Ghi ngày mở thùng để ưu tiên dùng sớm.
Nếu bạn đang phân vân về một thùng sơn cụ thể, hãy gửi ảnh cho đội kỹ thuật Sơn Bảy Màu để được đánh giá. Xem thêm sơn ngoại thất, sơn nội thất và sơn lót tại website.
Hotline: 0906768360 - 0931778862 | Website: sonbaymau.com