Tóm tắt nhanh: Sàn chống tĩnh điện (ESD) cần khi khu vực sản xuất, lắp ráp hoặc lưu trữ linh kiện điện tử nhạy cảm với phóng tĩnh điện. Không phải nhà xưởng điện tử nào cũng cần sàn ESD toàn diện. Hệ sàn phải đạt dải điện trở theo yêu cầu dự án và tiêu chuẩn áp dụng, nên cần xác định yêu cầu trước, kiểm tra độ ẩm nền bê tông và thi công đúng hệ theo TDS. Báo giá vui lòng liên hệ hotline 0906768360 - 0931778862.
Một lô bo mạch hỏng không rõ nguyên nhân, tỷ lệ lỗi tăng dần vào mùa khô, công nhân thỉnh thoảng bị "giật nhẹ" khi chạm vào thiết bị. Khi truy nguyên, đội kỹ thuật phát hiện sàn xưởng vẫn dùng sơn epoxy thông thường, vốn là vật liệu cách điện, nên điện tích tĩnh tích tụ trên người và thiết bị mà không có đường thoát. Tại những nhà máy như vậy, sơn phủ chống tĩnh điện cho sàn không còn là chi tiết trang trí mà là một phần của hệ kiểm soát phóng tĩnh điện.
Tuy vậy, cũng có không ít nhà xưởng đầu tư sàn ESD cho cả khu vực không cần thiết. Bài viết giúp bạn xác định khi nào thật sự cần, khác gì với epoxy thông thường, nền bê tông cần chuẩn bị ra sao và quy trình thi công cần lưu ý gì.
Ảnh minh họa: Unsplash
Tĩnh điện (electrostatic charge) phát sinh khi hai vật liệu tiếp xúc rồi tách nhau: giày với sàn, bánh xe đẩy với sàn, bao bì nhựa, quần áo. Trong môi trường điện tử, điện tích này có thể phóng qua linh kiện nhạy cảm, gây hư hỏng ngay lập tức hoặc để lại khuyết tật tiềm ẩn, khiến sản phẩm hỏng sau một thời gian sử dụng. Ngoài ra, tích điện còn hút bụi, ảnh hưởng đến độ sạch của khu vực.
Do đó nhiều nhà máy điện tử xây dựng chương trình kiểm soát ESD (ESD control program) gồm nhiều yếu tố đồng thời: dây đeo tay, giày ESD, bàn làm việc ESD, bao bì chống tĩnh điện, kiểm soát độ ẩm không khí và sàn dẫn hoặc tiêu tán tĩnh điện. Sàn là một mắt xích, không phải lời giải duy nhất.
Quyết định nên dựa trên yêu cầu của khách hàng, tiêu chuẩn mà nhà máy tuân thủ (ví dụ chương trình quản lý ESD theo tiêu chuẩn như ANSI/ESD S20.20 hoặc IEC 61340-5-1, nếu doanh nghiệp áp dụng) và mức độ nhạy cảm của linh kiện.
| Khu vực | Mức cần thiết thường gặp | Ghi chú |
|---|---|---|
| Khu lắp ráp, hàn, kiểm tra bo mạch, linh kiện bán dẫn | Thường cần sàn ESD | Sàn phải kết hợp giày, dây nối đất |
| Phòng thử nghiệm, phòng sạch điện tử | Thường cần | Thường cần cả yêu cầu về hạt bụi và độ ẩm |
| Kho linh kiện nhạy cảm | Tùy yêu cầu | Phụ thuộc loại bao bì và quy trình |
| Kho thành phẩm đã đóng gói, văn phòng, hành lang | Thường chưa cần | Có thể dùng epoxy thông thường hoặc sơn sàn chống bụi |
| Khu cơ khí, khu cấp liệu | Thường chưa cần | Ưu tiên chịu tải, chống mài mòn |
Bảng này chỉ là hướng tham khảo. Yêu cầu chính thức nên do bộ phận chất lượng hoặc kỹ sư ESD của nhà máy xác định. Việc nhận định tùy tiện có thể dẫn đến hoặc thiếu hoặc thừa đầu tư.
Epoxy thông thường tạo màng liền, phẳng, chịu mài mòn nhưng có điện trở rất cao, về bản chất là cách điện. Hệ chống tĩnh điện bổ sung thành phần dẫn hoặc tiêu tán điện và hệ thống nối đất để điện tích có đường thoát. Các điểm khác biệt chính:
Dải điện trở cụ thể, độ dày màng khô, thời gian khô và thời gian đưa vào sử dụng bạn xem theo TDS của nhà sản xuất và yêu cầu dự án; chúng tôi không đưa con số chung ở đây vì khác nhau theo từng hệ. Bạn có thể xem thêm dòng sản phẩm tại bài sơn tĩnh điện hay sơn nước cho sắt thép: khi nào dùng loại nào để tránh nhầm lẫn giữa "sơn tĩnh điện" (powder coating) và "sơn chống tĩnh điện" (ESD).
Sơn tĩnh điện (powder coating) là công nghệ sơn bột phun bằng điện tích lên kim loại, nhằm tạo màng phủ trang trí và bảo vệ. Sơn/sàn chống tĩnh điện (ESD) là lớp phủ có tính dẫn hoặc tiêu tán điện, nhằm kiểm soát điện tích tĩnh trên sàn. Hai khái niệm khác mục đích, khác vật liệu.
Hầu hết sự cố sàn epoxy xuất phát từ nền, không phải từ lớp phủ. Với sàn ESD, yêu cầu càng nghiêm. Các việc cần làm trước khi thi công:
Bạn có thể xem thêm các dạng lỗi sàn tương tự ở bài sơn sàn epoxy cho phòng sạch, phòng thí nghiệm: yêu cầu bề mặt và các danh mục sơn bê tông, sơn công nghiệp.
Quy trình thật sự phải theo hướng dẫn kỹ thuật của hệ sàn đã chọn. Dưới đây là trình tự khái quát để bạn hình dung các hạng mục:
Với kết cấu thép trong nhà xưởng như chân cột, giá đỡ, hệ sơn khác hẳn (làm sạch, lót, lớp chức năng, phủ, kiểm soát điểm sương). Đừng nhầm hệ sơn sàn với hệ sơn kết cấu thép.
Ảnh minh họa: Unsplash
Không. Chỉ những khu vực xử lý linh kiện hoặc thiết bị nhạy với phóng tĩnh điện, hoặc theo yêu cầu của khách hàng và tiêu chuẩn nhà máy, mới cần sàn ESD. Khu vực kho thành phẩm, văn phòng thường chưa cần.
Thông thường là không. Epoxy thông thường có điện trở rất cao, mang tính cách điện. Sàn ESD cần thêm vật liệu dẫn hoặc tiêu tán điện và thường kèm hệ nối đất, nghiệm thu bằng đo điện trở.
Không. Sơn tĩnh điện là công nghệ phun sơn bột bằng điện tích để tạo màng phủ trên kim loại. Sơn chống tĩnh điện là lớp phủ giúp kiểm soát điện tích tĩnh trên bề mặt, thường dùng cho sàn khu điện tử.
Tần suất nên theo chương trình quản lý ESD của nhà máy và khuyến cáo của nhà sản xuất hệ sàn. Thông thường doanh nghiệp xây dựng lịch kiểm tra định kỳ và sau khi bảo trì lớn.
Cần tư vấn hệ sàn cho nhà xưởng của bạn? Hãy cung cấp diện tích, tình trạng nền và yêu cầu ESD để đội kỹ thuật Sơn Bảy Màu hỗ trợ.
Hotline: 0906768360 - 0931778862 | Website: sonbaymau.com