Tóm tắt nhanh: Bọt khí và lỗ chân kim trên màng sơn thường do không khí hoặc hơi ẩm bị mắc kẹt khi màng sơn đang khô. Nguyên nhân hay gặp là nền rỗng, nền ẩm, lăn sơn quá nhanh hoặc quá dày, dùng con lăn không phù hợp. Cách xử lý là chà phẳng vùng lỗi, xử lý nền, lót lại và sơn mỏng đều hai lớp. Phòng tránh bằng cách kiểm soát độ ẩm tường dưới 16% và thi công đúng điều kiện.
Bạn vừa sơn xong, đèn chiếu nghiêng lên thì thấy những chấm nhỏ li ti như đầu kim, hoặc những nốt phồng tròn sần sùi như da cam? Đây là cảnh rất nhiều chủ nhà gặp sau khi tốn công và tiền sơn lại tường. Nếu bỏ qua, các lỗ này tích bụi, bắt ẩm, rồi nứt hoặc bong thành mảng lớn sau vài tháng. Hiểu đúng cơ chế hình thành sơn bị nổi bọt khí, lỗ chân kim giúp bạn xử lý đúng gốc thay vì sơn đè lên lỗi. Bài viết này trình bày cách nhận biết, nguyên nhân, cách sửa và cách phòng tránh.
Ảnh minh họa: Unsplash
Hai lỗi này có chung cơ chế liên quan đến khí bị mắc kẹt, nhưng biểu hiện khác nhau, nên cách xử lý cũng không hoàn toàn giống.
| Dấu hiệu | Bọt khí (blister, bubble) | Lỗ chân kim (pinhole) |
|---|---|---|
| Hình dạng | Nốt phồng tròn, nhô lên khỏi mặt sơn | Lỗ nhỏ li ti, lõm xuống, đường kính rất nhỏ |
| Vị trí hay gặp | Tường ẩm, chân tường, góc trần | Mặt bột trét, tường rỗ, bề mặt lăn nhanh |
| Khi nào xuất hiện | Trong lúc khô hoặc sau vài ngày, vài tuần | Ngay trong lúc sơn khô, thấy rõ khi soi nghiêng |
| Bên trong | Có thể có hơi nước, đôi khi bột trắng | Thường rỗng, đôi khi lộ lớp nền bên dưới |
Một cách thử đơn giản: dùng dao cạo vết phồng. Nếu bên dưới ẩm, có mùi mốc hoặc kèm vệt nước, nhiều khả năng nguồn gốc là ẩm. Nếu bên dưới khô, lớp sơn bong theo mảng, nguyên nhân thường do bám dính kém hoặc sơn đè lên bề mặt bẩn.
Đây là nguyên nhân lớn nhất. Hơi nước từ bên trong tường bốc lên, bị lớp sơn chặn lại và đẩy lớp sơn phồng lên. Khi độ ẩm tường từ 16% trở lên, nguy cơ phồng rộp tăng mạnh. Cách kiểm tra chính xác là dùng máy đo độ ẩm Protimeter trước khi sơn. Nguồn ẩm có thể do thấm từ mái, thấm tường ngoài hoặc rò rỉ đường ống, cần xử lý bằng sơn chống thấm đúng hệ.
Mặt bột trét hoặc vữa có nhiều lỗ rỗng khí. Khi lăn sơn, không khí trong các lỗ này bị đẩy ra, tạo bọt rồi vỡ, để lại lỗ chân kim. Tường hút nước không đều làm sơn khô không đồng nhất, cũng tạo hiệu ứng tương tự.
Lớp lót có nhiệm vụ bịt các lỗ rỗng, điều hòa độ hút của nền và tăng bám dính. Bỏ qua lớp lót hoặc dùng lót không phù hợp khiến sơn phủ bị hút mạnh, sinh bọt khí. Khi tường có kiềm hoặc nền cũ, nên dùng sơn lót đúng loại thay vì lăn thẳng sơn phủ.
Bạn cũng nên đọc thêm bài sơn đọng giọt, chảy xệ khi lăn: kỹ thuật lăn đúng vì nhiều lỗi lăn sơn có chung nguyên nhân.
Sơn dưới nắng gắt, gió mạnh làm bề mặt khô nhanh, màng sơn đóng vỏ trước khi khí và dung môi thoát hết. Tường nóng sau khi bị nắng chiếu cũng làm khí giãn nở và đẩy màng sơn. Nên tránh sơn khi tường còn nóng, sơn vào lúc mát hơn trong ngày.
Ảnh minh họa: Unsplash
Tổng quy trình sửa lỗi tuân thủ nguyên tắc 1 lớp trét, 1 lớp lót, 2 lớp phủ. Không nên sơn đè trực tiếp lên vùng phồng vì lỗi sẽ quay lại và còn nặng hơn. Với tường có nhiều lớp sơn cũ, xem thêm bài sơn lên tường cũ nhiều lớp: khi nào phải cạo bỏ.
| Giai đoạn | Việc cần làm |
|---|---|
| Trước khi sơn | Đo độ ẩm dưới 16%, làm sạch bụi, dầu mỡ, nấm mốc |
| Xử lý nền | Trét phẳng, chà nhám, lau bụi kỹ trước khi lót |
| Sơn lót | Dùng lót đúng loại, chờ khô theo TDS, không bỏ lớp lót |
| Sơn phủ | Pha loãng đúng tỷ lệ theo TDS, lăn đều tay, hai lớp mỏng |
| Điều kiện | Tránh nắng gắt, gió mạnh, tường còn nóng hoặc ẩm |
Ngoài ra, dụng cụ cũng quan trọng. Chọn con lăn có chiều dài lông phù hợp bề mặt, làm sạch bụi lông trước khi dùng, và khuấy sơn nhẹ nhàng, không đánh mạnh. Các thông số như độ phủ lý thuyết, thời gian khô bề mặt, thời gian sơn lại đều ghi theo TDS của nhà sản xuất, không áp dụng chung cho mọi dòng sơn.
Nếu bạn đang cân nhắc dòng sơn mới cho nhà, có thể tham khảo nhóm sơn nội thất để chọn theo nhu cầu và điều kiện thi công của mình.
Khi thấy lỗ chân kim, nhiều thợ có thói quen lăn thêm một lớp sơn để che. Cách này chỉ che tạm. Hãy soi nghiêng đèn trước và sau mỗi lớp, dừng lại sửa ngay khi còn thấy lỗi. Nếu lỗi tập trung ở một vị trí cố định như góc trần hay chân tường, đừng chỉ xử lý bề mặt mà hãy đi tìm nguồn ẩm phía sau. Cách tiết kiệm nhất vẫn là kiểm tra độ ẩm bằng máy trước khi mở thùng sơn.
Thường là không. Lỗ chân kim hình thành khi màng sơn đang khô và đã cố định sau khi khô. Chúng không tự biến mất, mà cần chà phẳng, trét dặm và sơn lại. Nếu để lâu, lỗ tích bụi bẩn và dễ bắt ẩm.
Chỉ che được rất ít và rất tạm thời. Bọt khí nhô lên mặt tường, sơn đè lên sẽ càng lộ rõ khi soi nghiêng. Cách đúng là chờ khô, chà phẳng, xử lý nền rồi mới sơn lại.
Khi vết phồng lặp lại sau khi đã sửa, khi có vệt nước, mùi mốc hoặc khi vùng lỗi rộng hơn vài mét vuông. Lúc này cần chẩn đoán nguồn ẩm hoặc lỗi nền, vì chỉ sơn lại sẽ không giải quyết tận gốc.
Không nên. Pha loãng quá mức làm giảm độ che phủ và độ bền màng, dễ chảy xệ. Hãy pha đúng tỷ lệ ghi trong TDS của nhà sản xuất và lăn hai lớp mỏng.
Để được chẩn đoán lỗi sơn và chọn hệ sơn phù hợp, vui lòng liên hệ hotline 0906768360 - 0931778862. Giá từng dòng sản phẩm xin liên hệ trực tiếp để được báo chính xác.
Hotline: 0906768360 - 0931778862 | Website: sonbaymau.com