Bồn chứa nước uống hay dầu thực vật có hai yêu cầu cùng lúc: lớp sơn phải chịu ngâm lâu dài và không được làm ảnh hưởng chất lượng thứ bên trong. HI-PON 40-02 Epoxy Top Coat của Nippon là sơn phủ epoxy hai thành phần đóng rắn amine, được chứng nhận đạt BS 6920 khi tiếp xúc với nước sạch, từng được dùng bảo vệ bên trong bồn chứa chiết xuất dầu cọ, dầu thực vật và nước uống. Bài viết đọc lại TDS để làm rõ phạm vi ứng dụng, thông số và cách thi công.
BS 6920
chứng nhận khi tiếp xúc nước sạch
55%
hàm lượng rắn theo thể tích
9 : 1
tỷ lệ pha cơ sở : đóng rắn
5 giờ
thời gian sử dụng hỗn hợp (25°C)
Tóm tắt nhanh
HI-PON 40-02 là sơn phủ epoxy hai thành phần đóng rắn amine, màu trắng (một số màu hạn chế theo yêu cầu), bóng mờ, hàm lượng rắn 55 ± 2%. Dùng cho nhôm, mạ kẽm, bê tông, thép mềm, trên cạn cũng như ngâm nước. Tỷ lệ pha 9 : 1, độ dày màng khô 80 – 150 µm, đạt BS 6920 khi tiếp xúc nước sạch theo chứng nhận nêu trong TDS.
HI-PON 40-02 là gì và dùng cho ai?
Theo TDS, HI-PON 40-02 kết hợp tính chống ăn mòn với nhiều đặc tính bảo vệ khác để thành loại sơn kinh tế, độ bền cao, phù hợp cả bề mặt trên cạn và ngâm nước. Với công trình ngầm, sản phẩm được dùng rộng rãi bảo vệ chống ăn mòn lâu dài bên trong bồn chứa chiết xuất dầu cọ, dầu thực vật và nước uống.
Người nên chọn là nhà thầu sơn bồn chứa, đơn vị bảo trì nhà máy chế biến thực phẩm - dầu ăn và kỹ sư cấp nước. Lưu ý TDS chỉ nêu chứng nhận BS 6920 với nước sạch; với dầu cọ, dầu thực vật hay nước uống theo quy định riêng của từng nơi, cần xác nhận thêm với nhà sản xuất trước khi đưa vào hồ sơ.
Bảng thông số kỹ thuật theo TDS
| Hạng mục |
Thông số |
| Loại sơn |
Epoxy 2 thành phần, đóng rắn amine |
| Màu / độ bóng |
Trắng, một số màu hạn chế theo yêu cầu / bóng mờ |
| Hàm lượng rắn theo thể tích |
55 ± 2% |
| Tỷ trọng (hỗn hợp) |
1,30 ± 0,1 kg/l (tùy màu) |
| Điểm bắt cháy |
Chất cơ sở 7°C; chất đóng rắn 23°C; hỗn hợp 7°C |
| Hàm lượng VOC |
474 g/l (EPA Method 24) |
| Độ dày màng tiêu biểu |
80 – 150 µm khô (145 – 273 µm ướt) |
| Tỷ lệ pha (cơ sở : đóng rắn) |
9 : 1 theo thể tích |
| Thời gian sử dụng hỗn hợp |
5 giờ ở 25°C |
| Độ phủ lý thuyết |
6,9 m²/lít (80 µm khô); 3,7 m²/lít (150 µm khô) |
| Dung môi pha loãng / rửa |
Hi-Pon Epoxy Thinner |
| Chứng nhận |
BS 6920 khi tiếp xúc với nước sạch |
| Chịu nhiệt (khô, khí quyển) |
Liên tục 100°C; không liên tục 120°C (tối đa 1 giờ); thấp nhất -40°C |
| Quy chuẩn |
Phù hợp QCVN 08:2020/BCT về giới hạn chì trong sơn |
| Hạn sử dụng |
Tối thiểu 12 tháng (25°C), cả hai thành phần |
Thời gian khô và thời gian sơn lớp kế tiếp
| Hạng mục |
Bề mặt nền 25°C |
Bề mặt nền 40°C |
| Khô bề mặt |
1,5 giờ |
0,5 giờ |
| Khô để xử lý |
7 giờ |
3 giờ |
| Khô hoàn toàn |
7 ngày |
3 ngày |
| Sơn lớp kế tiếp (tối thiểu) |
7 giờ |
3 giờ |
| Sơn lớp kế tiếp (tối đa) |
Kéo dài |
- |
Thời gian thực tế có thể ngắn hơn hoặc dài hơn tùy độ dày màng, độ thông thoáng, độ ẩm và hệ sơn bên dưới. Khi TDS ghi “kéo dài”, cần hỏi nhà sản xuất về cách xử lý bề mặt trước khi sơn lớp kế tiếp.
5 điểm đáng chú ý
1
Chứng nhận BS 6920
TDS ghi sản phẩm được chứng nhận đạt BS 6920 khi tiếp xúc với nước sạch, thông tin quan trọng cho hồ sơ bồn nước.
2
Trên cạn và ngâm nước
Cùng một hệ epoxy có thể dùng cho bề mặt trên cạn lẫn ngâm nước, giúp đơn giản hóa hệ sơn khi một công trình có cả hai điều kiện.
3
Nhiều loại nền
TDS nêu nhôm, mạ kẽm, bê tông và thép mềm là các bề mặt phù hợp, mỗi nền cần chuẩn bị bề mặt tương ứng.
4
Tỷ lệ pha 9 : 1, dùng 5 giờ
Chất đóng rắn chỉ chiếm 1/10 thể tích và hỗn hợp dùng được 5 giờ ở 25°C, thuận lợi hơn các hệ có thời gian sử dụng ngắn khi thi công diện tích lớn.
5
Cảnh báo về VOC và cháy
VOC 474 g/l và điểm bắt cháy chất cơ sở chỉ 7°C, nên khi thi công trong bồn kín cần thông gió cưỡng bức và kiểm soát nguồn lửa.
Quy trình thi công theo TDS
1
Chuẩn bị bề mặt
Bề mặt sạch, không nhiễm bẩn (ISO 8504), dầu mỡ xử lý theo SSPC-SP1. Vùng hư hại thổi hạt đạt Sa 2½ (ISO 8501-1) hoặc SSPC-SP10, hoặc làm sạch cơ học St 3 (SSPC-SP3) nếu không thổi hạt được; sau đó sơn lót trước khi thi công HI-PON 40-02. Với nền khác (nhôm, mạ kẽm, bê tông), liên hệ nhà sản xuất để có yêu cầu xử lý phù hợp.
2
Kiểm tra điều kiện thi công
Chỉ thi công khi nhiệt độ từ 10°C trở lên và độ ẩm không quá 85%; nhiệt độ bề mặt cần sơn phải cao hơn điểm sương của không khí xung quanh ít nhất 3°C.
3
Pha trộn
Khuấy riêng hai thành phần bằng máy khuấy cơ, trộn chất cơ sở : chất đóng rắn = 9 : 1 theo thể tích. Hỗn hợp dùng trong 5 giờ ở 25°C. Điểm bắt cháy chất cơ sở và hỗn hợp là 7°C, tránh mọi nguồn lửa. Dung môi pha loãng và rửa: Hi-Pon Epoxy Thinner.
4
Hệ sơn đi kèm
Sơn lót đề nghị: Zinky-12, 13, 22, 23, HI-PON 20-03, 20-04 STE 80, 20-04 STE IM 80, 20-07, 20-10. Sơn giữa đề nghị: HI-PON 20-04 STE 80, 20-04 STE IM 80, 30-02 Epoxy MIO 80, 30-03 Epoxy Midcoat 80.
5
Thi công lớp sơn
Nên dùng súng phun thường hoặc súng phun chân không (cỡ béc 0,015” – 0,023”, áp lực 140 – 170 bar). Cọ và con lăn dành cho dặm vá hoặc diện tích rất nhỏ. Độ dày màng khô 80 – 150 µm.
6
Chờ khô và sơn lớp kế tiếp
Ở 25°C: khô bề mặt 1,5 giờ, khô để xử lý 7 giờ, sơn lớp kế tối thiểu 7 giờ, khô hoàn toàn 7 ngày. Ở 40°C lần lượt 0,5 giờ, 3 giờ, 3 giờ, 3 ngày. Thời gian sơn lớp kế tối đa ghi “kéo dài”: hỏi nhà sản xuất về chuẩn bị bề mặt nếu để lâu.
7
Kiểm tra và vệ sinh dụng cụ
Đo độ dày màng khô, kiểm tra lỗ kim, vùng hàn và góc cạnh. Với bồn chứa, theo dõi thông gió và thời gian khô hoàn toàn (7 ngày ở 25°C) trước khi đưa vào sử dụng, đối chiếu với yêu cầu dự án. Rửa dụng cụ bằng Hi-Pon Epoxy Thinner.
Lưu ý an toàn khi thi công
Sản phẩm dành cho người thi công chuyên nghiệp; đọc thông tin an toàn trên bao bì và tài liệu SDS trước khi dùng. Thi công nơi thông thoáng, tránh dính da (nếu dính, rửa ngay bằng chất làm sạch phù hợp, xà phòng và nước). Sơn bắn vào mắt: rửa thật nhiều nước sạch và hỏi ý kiến bác sĩ. Tuyệt đối tránh ngọn lửa trực tiếp, hàn cắt và hút thuốc trong khu vực thi công.
Định mức sơn: quy đổi từ độ phủ lý thuyết
TDS cho độ phủ lý thuyết 6,9 m²/lít ở 80 µm khô và 3,7 m²/lít ở 150 µm khô. Thành bồn, đáy bồn và mối hàn thường hao hụt nhiều hơn mặt phẳng.
Công thức
Lượng sơn (lít) = diện tích (m²) ÷ độ phủ lý thuyết (m²/lít). Độ phủ lý thuyết = hàm lượng rắn theo thể tích × 10 ÷ độ dày màng khô (µm).
Ví dụ giả định: 150 m² bề mặt, một lớp, độ dày màng khô 100 µm. Lượng sơn đã pha = 150 × 100 ÷ (55 × 10) = 27,3 lít (tương đương độ phủ lý thuyết 5,5 m²/lít), gồm khoảng 24,5 lít chất cơ sở và 2,7 lít chất đóng rắn (tỷ lệ 9 : 1). Chưa tính hao hụt do phương pháp thi công, độ nhám và hình dạng kết cấu.
| Quy cách |
Chất cơ sở / chất đóng rắn |
| 5 lít (tổng) |
4,5 lít chất cơ sở (thùng 5 lít) + 0,5 lít chất đóng rắn (thùng 1 lít) |
| 20 lít (tổng) |
18 lít chất cơ sở (thùng 20 lít) + 2 lít chất đóng rắn (thùng 5 lít) |
Câu hỏi thường gặp
HI-PON 40-02 có dùng cho bồn nước uống được không?
TDS nêu sản phẩm đạt BS 6920 khi tiếp xúc với nước sạch và đã được dùng bảo vệ bên trong bồn chứa nước uống. Hồ sơ dự án cụ thể vẫn cần đối chiếu yêu cầu địa phương và xác nhận với nhà sản xuất.
Tỷ lệ pha là bao nhiêu?
9 phần chất cơ sở với 1 phần chất đóng rắn theo thể tích, khuấy bằng máy khuấy cơ. Hỗn hợp dùng được 5 giờ ở 25°C.
Độ dày màng khô cần thi công?
Tiêu biểu 80 – 150 µm khô, tương ứng 145 – 273 µm ướt. Độ phủ lý thuyết giảm từ 6,9 xuống 3,7 m²/lít khi tăng độ dày.
Cần chú ý gì khi thi công trong bồn kín?
Điểm bắt cháy của chất cơ sở là 7°C và VOC 474 g/l, nên cần thông gió tốt, tuyệt đối tránh lửa, hàn cắt, hút thuốc và đọc SDS trước khi thi công.
Lưu ý khi dùng thông tin trong bài
Thông số lấy từ bảng dữ liệu kỹ thuật (TDS) của nhà sản xuất. Điều kiện bề mặt và thi công thực tế có thể khác nhau; cần đối chiếu TDS mới nhất và hệ sơn được duyệt cho dự án trước khi thi công. Bài viết không thay thế tư vấn kỹ thuật cho từng công trình.
